چگونه بفهمیم فرمان خودرو هنگام حرکت میزان نیست؟ نشانههای بههم خوردن تنظیم فرمان
یکی از نشانههایی که ممکن است هنگام رانندگی توجه شما را جلب کند، کج بودن غربیلک فرمان یا کشیده شدن خودرو به یک سمت است. برای مثال، ممکن است خودرو در مسیر مستقیم حرکت کند، اما نشان وسط فرمان کمی به چپ یا راست متمایل باشد. گاهی نیز برای حفظ مسیر باید فرمان را دائماً به یک سمت نگه دارید.
این نشانهها میتوانند به تنظیم نبودن زوایای چرخها یا همان میزان نبودن فرمان مربوط باشند؛ اما همیشه علت اصلی نیستند. فشار نامناسب باد لاستیکها، خرابی قطعات جلوبندی، مشکل ترمز و حتی شیب سطح جاده نیز میتوانند رفتار مشابهی ایجاد کنند.
در این مطلب با نشانههای میزان نبودن فرمان، روش بررسی اولیه و تفاوت آن با مشکلاتی مانند بالانس نبودن چرخها آشنا میشوید.
۱. فرمان خودرو در مسیر مستقیم کج میایستد
یکی از واضحترین نشانههای بههم خوردن تنظیم فرمان، قرار نگرفتن غربیلک فرمان در موقعیت مستقیم هنگام حرکت در مسیر صاف است.
برای مثال، خودرو در یک جاده مستقیم حرکت میکند، اما نشان وسط فرمان بهجای قرار گرفتن در وضعیت معمول، کمی به سمت چپ یا راست متمایل است. در چنین شرایطی ممکن است راننده برای حرکت مستقیم، فرمان را اندکی در جهت مخالف نگه دارد.
این وضعیت میتواند به تنظیم نبودن زوایای چرخها یا تنظیم نادرست مجموعه فرمان مربوط باشد. البته پیش از نتیجهگیری باید وضعیت لاستیکها و قطعات جلوبندی نیز بررسی شود.
۲. خودرو بدون دخالت راننده به یک سمت کشیده میشود
یکی دیگر از نشانههای احتمالی میزان نبودن چرخها، تمایل خودرو به حرکت به سمت چپ یا راست است. در این وضعیت، راننده احساس میکند برای حفظ مسیر مستقیم باید نیروی بیشتری به فرمان وارد کند.
برای مثال، هنگام حرکت در یک مسیر نسبتاً صاف، خودرو بهتدریج به سمت راست متمایل میشود و راننده مجبور است فرمان را کمی به چپ نگه دارد.
این مشکل ممکن است به دلایل زیر ایجاد شود:
- تنظیم نبودن زوایای چرخها
- کم بودن فشار باد یکی از لاستیکها
- فرسودگی یا تفاوت وضعیت لاستیکهای دو سمت
- خرابی قطعات سیستم تعلیق یا فرمان
- گیر کردن یکی از ترمزها
توجه داشته باشید که کشیده شدن خودرو به یک سمت همیشه به معنی میزان نبودن فرمان نیست و باید علت اصلی آن مشخص شود.
۳. لاستیکها بهصورت نامنظم ساییده میشوند
اگر تنظیم زوایای چرخها از محدوده استاندارد خارج شود، ممکن است سطح لاستیک بهصورت یکنواخت با جاده تماس نداشته باشد. در نتیجه، بخشی از آج لاستیک سریعتر از قسمتهای دیگر ساییده میشود.
برای بررسی این نشانه، سطح آج لاستیکهای جلو و عقب را با دقت نگاه کنید.
- سایش بیشتر لبه داخلی: ممکن است به تنظیم نبودن زوایای چرخ یا مشکلات قطعات تعلیق مربوط باشد.
- سایش بیشتر لبه خارجی: میتواند نشانهای از تنظیم نامناسب زوایا یا شرایط نادرست استفاده از لاستیک باشد.
- سایش نامنظم و تکهتکه: ممکن است به مشکلات تعلیق، کمکفنرها، بالانس یا وضعیت لاستیک مربوط باشد.
اگر متوجه ساییدگی غیرعادی شدید، بهتر است لاستیکها و سیستم جلوبندی خودرو را بررسی کنید. ادامه رانندگی با لاستیکهایی که بهشدت نامنظم ساییده شدهاند، میتواند ایمنی و چسبندگی خودرو را کاهش دهد.
۴. برای حرکت مستقیم باید فرمان را دائماً اصلاح کنید
در یک خودروی سالم، هنگام حرکت در مسیر مستقیم و شرایط عادی، نباید دائماً مجبور باشید فرمان را به چپ و راست اصلاح کنید.
اگر خودرو مرتب از مسیر خود منحرف میشود و برای حفظ جهت حرکت باید اصلاحهای پیدرپی انجام دهید، احتمال وجود مشکل در تنظیم چرخها، لاستیکها، سیستم فرمان یا تعلیق وجود دارد.
البته وزش باد جانبی، شیب جاده، شیارهای سطح آسفالت و ناهمواری مسیر نیز میتوانند باعث تغییر جهت خودرو شوند. بنابراین این نشانه باید در کنار سایر علائم بررسی شود.
۵. پس از عبور از چاله یا برخورد با جدول، فرمان تغییر وضعیت داده است
برخورد شدید چرخ با چاله، دستانداز یا جدول میتواند به قطعات جلوبندی آسیب وارد کند یا تنظیم زوایای چرخها را تغییر دهد.
اگر بعد از چنین اتفاقی متوجه شدید فرمان خودرو کج شده، ماشین به یک سمت کشیده میشود یا لاستیکها رفتار غیرعادی دارند، بهتر است خودرو را برای بررسی تخصصی به تعمیرگاه ببرید.
در این شرایط فقط تنظیم فرمان کافی نیست؛ ابتدا باید قطعاتی مانند سیبکها، طبقها، میل فرمان، اتصالات و سایر اجزای مرتبط بررسی شوند. اگر قطعهای آسیب دیده باشد، تنظیم زوایا بدون رفع ایراد مکانیکی ممکن است مشکل را برطرف نکند.
۶. فرمان پس از پیچیدن بهدرستی به وضعیت مستقیم برنمیگردد
در بسیاری از خودروها، پس از خروج از پیچ و با توجه به طراحی سیستم فرمان، غربیلک تمایل دارد به وضعیت مستقیم بازگردد.
اگر فرمان پس از پیچیدن بهدرستی به حالت اولیه برنمیگردد یا بازگشت آن نسبت به گذشته دشوارتر شده است، ممکن است مشکلی در سیستم فرمان، زوایای چرخها یا قطعات تعلیق وجود داشته باشد.
این نشانه بهتنهایی برای تشخیص میزان نبودن فرمان کافی نیست؛ زیرا سفتی اتصالات، خرابی برخی قطعات و مشکلات سیستم فرمان هیدرولیک یا برقی نیز میتوانند چنین حالتی ایجاد کنند.
۷. هنگام رانندگی، خودرو ناپایدار یا سرگردان به نظر میرسد
گاهی میزان نبودن زوایای چرخها باعث میشود خودرو در مسیر مستقیم ثبات و دقت فرمانپذیری سابق را نداشته باشد. در این حالت، راننده احساس میکند خودرو بهراحتی از مسیر منحرف میشود یا برای حفظ جهت حرکت به اصلاح بیشتری نیاز دارد.
اگر این وضعیت با لرزش فرمان، صدای غیرعادی جلوبندی یا سایش لاستیک همراه باشد، بررسی سیستم تعلیق و فرمان اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چگونه میزان نبودن فرمان را در خانه بررسی کنیم؟
برای تشخیص اولیه میتوانید چند بررسی ساده انجام دهید؛ اما این روشها جایگزین دستگاه تنظیم زوایای چرخ یا بازدید تعمیرکار نیستند.
مرحله اول: فشار باد لاستیکها را بررسی کنید
پیش از هر چیز فشار باد هر چهار لاستیک را بررسی کنید. کم بودن باد یکی از لاستیکهای جلو میتواند باعث شود خودرو به همان سمت متمایل شود.
فشار باد را در حالت سرد و مطابق مقدار توصیهشده سازنده خودرو تنظیم کنید. مقدار مناسب معمولاً روی برچسب بدنه خودرو یا در دفترچه راهنما درج شده است.
مرحله دوم: وضعیت ظاهری لاستیکها را بررسی کنید
به سطح آج لاستیکها نگاه کنید و مطمئن شوید سایش غیرعادی، برآمدگی، بریدگی یا آسیب قابلتوجهی وجود ندارد. تفاوت زیاد در وضعیت یا نوع لاستیکهای دو سمت نیز میتواند بر رفتار خودرو تأثیر بگذارد.
مرحله سوم: وضعیت فرمان را هنگام حرکت بررسی کنید
اگر شرایط جاده و ترافیک اجازه میدهد، در یک مسیر مستقیم، صاف و خلوت با سرعت مجاز حرکت کنید. فرمان را در وضعیت طبیعی نگه دارید و بررسی کنید آیا نشان وسط آن در موقعیت مستقیم قرار دارد یا خیر.
به هیچ عنوان برای آزمایش، دستهای خود را از فرمان جدا نکنید. همچنین در بزرگراه، مسیر شلوغ یا جاده ناهموار برای انجام این بررسی توقف یا تغییر مسیر ناگهانی نداشته باشید.
مرحله چهارم: سایش لاستیکها را دوباره بررسی کنید
اگر خودرو به یک سمت کشیده میشود یا فرمان در مسیر مستقیم کج قرار میگیرد، وضعیت آج لاستیکها را با دقت بیشتری بررسی کنید. مشاهده سایش غیرعادی میتواند به تعمیرکار در تشخیص علت کمک کند.
اگر مشکل پس از تنظیم باد همچنان وجود دارد، بهتر است خودرو از نظر زوایای چرخها، سیستم فرمان و جلوبندی بررسی شود.
تفاوت میزان نبودن فرمان با بالانس نبودن چرخها چیست؟
میزان نبودن فرمان و بالانس نبودن چرخها دو مشکل متفاوت هستند؛ هرچند ممکن است بعضی نشانههای آنها با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
| ویژگی | میزان نبودن چرخها | بالانس نبودن چرخها |
|---|---|---|
| کج بودن فرمان در مسیر مستقیم | یکی از نشانههای رایج | معمولاً نشانه اصلی نیست |
| کشیده شدن خودرو به یک سمت | ممکن است رخ دهد | معمولاً علت اصلی نیست |
| لرزش فرمان در سرعت مشخص | نشانه اصلی نیست | از نشانههای رایج |
| سایش نامنظم لاستیک | ممکن است رخ دهد | در برخی الگوهای سایش ممکن است دیده شود |
| روش رفع مشکل | بررسی و تنظیم زوایای چرخها | تنظیم تعادل وزنی مجموعه چرخ و لاستیک |
به زبان ساده، میزان فرمان به زاویه قرارگیری چرخها مربوط است؛ اما بالانس برای متعادل کردن وزن مجموعه لاستیک و رینگ انجام میشود. اگر هنگام حرکت در سرعتهای مشخص فرمان میلرزد، احتمال بالانس نبودن چرخها نیز باید بررسی شود.
چه عواملی باعث بههم خوردن میزان فرمان میشوند؟
تنظیم زوایای چرخها ممکن است به دلایل مختلفی از محدوده استاندارد خارج شود. مهمترین عوامل عبارتاند از:
- برخورد با چالههای عمیق: ضربه شدید میتواند به تنظیم زوایا یا قطعات جلوبندی آسیب بزند.
- برخورد با جدول: برخورد چرخ با جدول، بهخصوص هنگام پارک یا حرکت با سرعت، ممکن است باعث تغییر تنظیمات شود.
- فرسودگی قطعات جلوبندی: خرابی سیبک، بوش طبق، میل فرمان و سایر اتصالات میتواند بر وضعیت چرخها تأثیر بگذارد.
- تصادف: ضربه به چرخ، سیستم تعلیق یا شاسی ممکن است زوایای چرخها را تغییر دهد.
- تعمیرات سیستم تعلیق: پس از تعویض برخی قطعات جلوبندی یا فرمان، ممکن است تنظیم مجدد زوایا ضروری باشد.
چه زمانی باید برای تنظیم فرمان به تعمیرگاه مراجعه کنیم؟
اگر یکی یا چند مورد از نشانههای زیر را مشاهده کردید، بهتر است خودرو را برای بررسی تخصصی به تعمیرگاه ببرید:
- غربیلک فرمان هنگام حرکت مستقیم کج است.
- خودرو بهطور مداوم به یک سمت کشیده میشود.
- لاستیکها بهصورت نامنظم ساییده میشوند.
- پس از برخورد شدید با چاله یا جدول، رفتار فرمان تغییر کرده است.
- برای حفظ مسیر مستقیم باید فرمان را دائماً اصلاح کنید.
- همزمان با این نشانهها، صدای غیرعادی یا لقی در سیستم فرمان احساس میشود.
اگر خودرو ناگهان بهشدت به یک سمت کشیده میشود، فرمان لقی غیرعادی دارد یا کنترل آن دشوار شده است، ادامه رانندگی ایمن نیست. در چنین شرایطی خودرو را در محل امن متوقف کنید و برای بررسی و انتقال آن از کمک تخصصی استفاده کنید.
هنگام تنظیم فرمان در تعمیرگاه چه مواردی باید بررسی شوند؟
تنظیم فرمان با دستگاه میزان فرمان انجام میشود. این دستگاه زوایای چرخها را اندازهگیری و با مقادیر استاندارد تعیینشده برای خودرو مقایسه میکند.
مهمترین زوایایی که در فرایند تنظیم بررسی میشوند عبارتاند از:
- زاویه Toe: جهت قرارگیری چرخها نسبت به یکدیگر، از نمای بالا را مشخص میکند.
- زاویه Camber: میزان تمایل چرخ به داخل یا خارج را از نمای جلو نشان میدهد.
- زاویه Caster: زاویه محور چرخش فرمان را از نمای جانبی مشخص میکند و بر پایداری و بازگشت فرمان تأثیر دارد.
مقادیر استاندارد این زوایا در خودروهای مختلف متفاوت است. همچنین بسته به نوع سیستم تعلیق، ممکن است تنظیم زوایای محور جلو یا هر دو محور ضروری باشد.
بهتر است پیش از تنظیم، تعمیرکار وضعیت قطعات جلوبندی، فشار باد و سلامت لاستیکها را بررسی کند. در پایان نیز گزارش مقادیر قبل و بعد از تنظیم را دریافت کنید.
جمعبندی
کج بودن فرمان در مسیر مستقیم، کشیده شدن خودرو به یک سمت، سایش نامنظم لاستیکها و نیاز به اصلاح مداوم فرمان از نشانههایی هستند که میتوانند از میزان نبودن چرخها خبر دهند.
البته این علائم همیشه به تنظیم زوایای چرخها مربوط نیستند و عواملی مانند فشار نامناسب باد، خرابی لاستیک، قطعات جلوبندی یا سیستم ترمز نیز باید بررسی شوند.
اگر فرمان خودرو هنگام حرکت در مسیر مستقیم در وضعیت طبیعی قرار نمیگیرد، بهتر است بهجای تنظیم خودسرانه، ابتدا علت مشکل را پیدا کنید و سپس تنظیم زوایای چرخها را به تعمیرکار متخصص بسپارید.
قطعات مرتبط با سیستم فرمان و جلوبندی از فرمونی
سلامت قطعاتی مانند سیبک فرمان، میل فرمان، طبق، بوش طبق و سایر اجزای جلوبندی در فرمانپذیری خودرو نقش مهمی دارد. اگر هنگام بررسی خودرو مشخص شد یکی از این قطعات نیاز به تعویض دارد، میتوانید قطعه سازگار با مدل خودروی خود را از فرمونی تهیه کنید. پیش از خرید، شماره فنی و سازگاری قطعه را بررسی کنید.












